De waarheid verkracht…

Aan de vooravond van 11 juli worden her en der de zwaarden opnieuw geslepen en de goedendags ingevet. Morgen is het een Vlaamse hoogdag en kan de Vlaamsnationale elite zich weer eens laten gelden in al haar extremen. Morgen viert de Vlaamse gemeenschap haar feestdag. Een dag die gekoppeld is aan de verjaardag van de Slag der Guldensporen, in de Vlaamsnationale volksgeschiedenis beschreven als de opstand van de Vlamingen tegen de Franse overheersing. Een opstand, zo klinkt het, van het volk tegen de verknechtende Franskiljons. Alleen betreft het een enge, 19de eeuwse, mythe die weinig van doen heeft met de historische realiteit van 11 juli 1302.

De slag die op 11 juli 1302 in het Kortrijkse plaatsgreep staat volkomen los van de hedendaagse gedachten die schuilgaan achter het vieren van 11 juli. De guldensporenslag was geen uiting van een taalstrijd of een strijd voor statelijke onafhankelijkheid. Waar het om draaide waren de gepolariseerde verhoudingen tussen sociale groepen in Vlaanderen, waarbij de rijkere machtselite in conflict gekomen was met de lagere machtsgroepen zoals de gilden die het volk voor zich wisten te mobiliseren. Dit conflict vond bovendien plaats in het kader van een strijd tussen enerzijds de grafelijke overheid en haar suzerein, de Franse koning, waarbij de graaf als vazal van de Franse koning in het Frans-Engels conflict van eind 13de eeuw kant gekozen had voor diens tegenstander, de Engelse koning. De slag draaide dan ook niet om financiële transfers, kieskringen of welk communautaire kwestie dan ook.

Dat de slag weinig van doen heeft met het Vlaams gewest van nu of de separatisten van vandaag, die de slag wel gerecupereerd hebben om het volk aan hun kant te krijgen door het rondstrooien van myhthes, bewijst ook de samenstelling van de troepen die op 11 juli 1302 op elkaar inhakten. De graafschappen Namen en Henegouwen, de Walen zeg maar, steunden de Vlaamse steden Brugge, Gent en Ieper in hun strijd tegen de Vlaamse machtselite, de patriciërs, die de Fransen steunden. Brabant van zijn kant, waaronder Antwerpen en Brussel vielen, koos de kant van Frankrijk terwijl Limburg, Luxemburg en Luik in het hele conflict afwezig waren. 11 juli vieren in Limburg of Brabant, zoals met de Gulden Ontsporing in Brussel, is dan ook vreemd te noemen. Meer zelfs, het is het, door het verkrachten van de historische waarheid, genadeloos recupereren van het volk voor 21ste eeuwse politieke doeleinden.

Bovendien is het ook bijzonder wrang te noemen dat men net 11 juli, toen zovelen meegezogen in de machtsspelletjes van de hun dominerende elite’s het leven verloren voor een zaak die zelden de hunne was. 11 juli is een feestdag gebaseerd op een slag die net de illustratie is van de onbeschaafde wijze waarop men in het verleden politieke conflicten oploste; met het vermoorden van zijn tegenstanders. Het is dan toch bijzonder pijnlijk dat men in een 21ste eeuwse democratie waar men vrede en verdraagzaamheid hoog in het vaandel zegt te dragen, een feestdag hanteerd waarbij men dergelijke barbaarse slag viert. Voor de 21ste eeuwse Vlaamse voormannen is dit uiteraard geen probleem. Hun agressieviteit en extremisme past perfect bij de Guldensporenslag. Sommigen zijn nu eenmaal nooit verder geevolueerd dan een Middeleeuwse levensvisie…

Een dag van regionale rouw…

De kiezer heeft gekozen, de hoogmis van de democratie is weer eens voorbij. Gedurende een paar uur werden gisteren de individuele stemmen van enkele miljoenen kiesgerechtigden ritueel tot de wil van het volk omgetoverd. Althans toch volgens de officiële lezing van het concept democratie. De uitslag is intussen genoegzaam bekend; terwijl onze Franstalige landgenoten de PS nog een kans gaven, besliste ongeveer 35 procent van de Nederlandstaligen dat wat hen betrof CD&V en N-VA een kans verdienden. De laatste twee werden dan ook tot winnaar van de verkiezingen voor de Vlaamse Raad uitgeroepen.

En dat laatste roept toch wel wat vragen op. Enerzijds was 65 procent van de kiesgerechtigde Nederlandstalige Belgen van mening dat CD&V en N-VA, die toch grotendeels verantwoordelijk zijn voor de zware politieke crisis waar ons land de laatste twee jaar met te kampen had, geen niet de geschikte partijen zijn om verder  te regeren. Bovendien stemde 10 procent niet eens voor wat gezien kan worden als de grote partijen! Vijf procent vond het zelfs nodig blanco of ongeldig te stemmen. Dat zijn zware cijfers. Meer zelfs, dát zijn dé cijfers van deze verkiezingen.

Eén conclusie is alvast dat de bevolking zichzelf door een substantieel deel van de eigen in-group een serieuze pad in de korf heeft laten zetten. Voor wie oprecht bezig is met de toekomst, is vandaag dan ook een dag van regionale rouw. Net de partijen die verantwoordelijk waren voor het achteruitboeren van ons land, die het land regelrecht de afgrond ingereden hebben de voorbije twee jaar, worden daar electoraal voor beloond. Kan de politieke paradox nog groter zijn?

Al moeten we er meteen aan toevoegen dat er in het verleden wel meer een opvallende correlatie was tussen crisis en het succes van partijen die geen oplossingen maar holle frasen aanboden zoals ondermeer N-VA doet.  Meer zelfs, in de huidige tévécratie, waarbij electoraal succes grotendeels bepaald wordt door het succes van politici in spelletjesprogramma’s, zou het niets minder dan een mirakel geweest zijn mocht de  kiezer het licht gezien hebben en echt gekozen hebben voor verandering.  

Dat licht scheen evenwel gisteren niet en dus hypothekeerde de kiezer zijn toekomst met een keuze voor conservatieve en destructieve krachten die het volledig aan enig haalbaar én toekomstgericht project ontbreekt. Dat gebeurde niet enkel in België. Ook in de ons omringende landen koos de kiezer vooral voor behoudsgezinde krachten die vaak zelf mee de crississen veroorzaakt hebben. En dat is jammer gezien de immense uitdagingen waar we voor staan.

Eén en ander roept dan ook vragen op naar de wijze waarop deze keuze gebeurd. Politici zijn er altijd als de eersten bij om de verkiezingen tot de hoogmis van de democratie te bombarderen en de uitslag daarvan sacrale eigenschappen toe te kennen als zijn de geheel objectief tot stand gekomen wil van het volk. De vraag die zich stelt is evenwel of het volk wel objectief kan kiezen? Of het volk wel op objectieve wijze ingelicht wordt over de alternatieven die het heeft tijdens de stembusgang. De invloed van de moderne massamedia, verstrengeld als deze zijn met allerlei economische en politieke belangengroepen, vormt een niet geringe bias van de keuze. En wat als de keuze van het volk de toekomst van datzelfde volk hypothekeert? Is de democratische keuze (?) bijvoorbeeld belangrijker dan het oplossen van, soms zelfs levensbedreigende, problemen zoals de klimaatcrisis of de sociale crisis?

Van fata morgana tot buikgevoel…

Volgens Vlaamsnationalisten, rattachisten, separatisten en andere verdwaasde geesten bestaan ze niet en hebben ze nooit bestaan. Toch waren er meer dan 35.000 aanwezig op het BELGAVOX-concert op 17 mei jl. aan de voet van het Atomium! Toch had ook de eerste editie van het B-Plus Oost-Vlaanderen verbroederingsgebeuren De Rivier die Ons Samenbrengt diezelfde dag een grote opkomst! Toch vierden ook in Oudenaarde de Belgen hun verbondenheid en gaven zij, net als in Brussel, hun afkeer te kennen van het platte volksnationalisme à la N-VA of VB!

Hoe vaak hebben we het al niet moeten horen. Dat wij, Belgen, niet bestaan! Hoe vaak werd ons bestaan door separatisten en rattachisten al niet ontkend?! Telkenmale opnieuw brengen Belgische hoogdagen zoals 21 juli, BELGVOX of de mars van 18 november 2008 ettelijke tienduizenden en honderdduizenden Belgen op straat. Voor een volk dat niet bestaat kan men er dan toch wel heel wat van mobiliseren. Vlaamsnationale hoogmissen op hun beurt halen amper 1.500 à 3000 man, terwijl het op de rattachistische manifestaties van het RWF  met een vergrootglas zoeken naar deelnemers zoeken is.

Toch blijft deze extremistische minderheid een hoge borst opzetten! Toch blijft zij onverwijld het bestaan van ons Belgen ontkennen en hakt zij ongenadig verder op ons land in! Maar wat zijn die tienduizenden Belgische feestvierders van 17 mei 2009 dan? Een zinsbegoocheling?! Een fata morgana?! Of misschien veeleer een illustratie van het échte buikgevoel van een bevolking die het communautaire en separatistische gezwets niet langer accepteert?!

Uitzaaiingen…

We weten het allemaal, de Belgische politiek is ziek. Zwaar ziek. Niet alleen hebben veel politici te kampen met geestelijke aandoeningen zoals schizofrenie, wat zich vertaald in het massaal overlopen tussen de diverse ideologische kampen, ook andere aandoeningen steken de kop op. Onder de Nederlandstalige partijen duikt al geruime tijd een hoogst agressieve kanker op. Na de implosie van de Volksunie in 2001, aan de vooravond van het Vlaamsnationale jubeljaar, verspreidde het Vlaamsnationalisme zich door de talrijke overstappen van VU-ers naar andere partijen, al zal men dat met zoveel woorden nooit toegeven, zich ook sterk naar de andere partijen toe. De Vervlaamsing van de Nederlandstalige partijen en de groeiende beperking daardoor van hun blikveld zette zich dan ook door.

De beperktheid van geest, de irreële idolatrie van het eigen volk is zo niet langer het monopolie van de klassieke Vlaamsnationale groepringen zoals het VB, de eerder vermelde VU en haar erfopvolger N-VA of de VVB. Ook de klassieke partijen van de vroegere zuilen werden er meer dan ooit met besmet. Het resultaat mag er dan ook zijn. Bijna tien jaar na het einde van de enige salonfähige Vlaamsnationale partij, wordt de Vlaamse gewest- en gemeenschapsregering, gekenmerkt door aftandse Vlaamsnationale reflexen, zoals een huiverige houding tegenover alles waar nog maar een zweem Frans aan hangt. Terwijl in Gent telecomoperatoren en kandidaten van de voornaamste politieke partijen in het Turks campagnes voeren en in het onderwijs meer Engels dan welke andere taal gehoord wordt, pint men zich op het Martelarenplein vast op relicten van het oude Vlaamsnationalisme à papa zoals B-H-V.

De uitzaaiingen van het Vlaamsnationale separatisme van de VU of het VB beperken zich echter niet tot de overname van een deel van hun discours door de drie traditionele partijen. Hun nadruk op streek en lokale eigenheid vertaald zich in een nieuw fenomeen; het politiek provincialisme. Het is nu niet langer Vlaanderen als gewest of gemeenschap waar het allemaal om draait. Nee, de eigen provincie wordt het nieuwe territorium waar de strijd om draait. Een gebied dat verdedigt moet worden tegen het Vlaamse regionale niveau.

Zo lezen we bij de Oost-Vlaamse kopstukken in Metro vandaag (pg. 4) dat er nood is aan een versterking van het Oost-Vlaams gevoel: lees identiteit, dat Oost-Vlaanderen achter gesteld wordt door in het Vlaams gewest en dat de Oost-Vlamingen in de Vlaamse regering niet voldoende vertegenwoordigd zijn. Het zijn altijd de Antwerpenaars die de lakens uitdelen in de regering en dat moet wel eens gedaan zijn, klinkt het. Oost-Vlamingen moeten fier zijn op hun eigen provincie en hun identiteit.

Identiteit, onderdrukking en achterstelling door een andere bevolkingsgroep, het zijn net dezelfde ingrediënten  die we terugvinden in het klassieke Vlaamsnationalistische en separatistische discours. De nationalistische kanker zaait zich dus uit, nu ook binnen de eigen groep waar men in deze electoraal harde tijden op zoek gaat naar nieuwe vijanden om zich tegen te kunnen afzetten. Alweer op basis van flauwe, immens relatieve, kenmerken, zoals we dat op het Vlaams niveau eerder ook zagen. Nu gaat het nog over een gevoel en een zacht ongenoegen. Maar wat brengt morgen? West-Vlaamse ratten, rol uw matten?!

Perspectief…

Het doet vreemd aan, een crisis in de Belgische politiek die niet als communautair verpakt wordt. Nog vreemder is het wanneer dit soort niet-communautaire crisis veroorzaakt is door iemand zoals bijna ex-premier Leterme. De man die tijdens de vorige verkiezingen een hard communautair programma hanteerde en al tweemaal genekt werd door communautaire crisisjes lijkt nu volledig onder te gaan in een crisis die draait rond de fundamentele beginselen van ons democratisch bestel.

Opmerkelijk zijn vooral de reacties naast de golf van verbouwereerdheid over het met de voeten treden van de scheiding der machten. Van enige communautaire perikelen lijkt geen sprake te zijn; Nederlands- en Franstalige politici veroordelen eensgezind de schending der machten en zijn het zo goed als eens over de gevolgen die dit heeft voor de huidige, bijna ex-, regering Leterme.

Meer zelfs, her en der horen we in de media dat men een crisis van dergelijke omvang niet gezien heeft sinds de ontsnapping van Dutroux in 1998. Een aangeslagen Yvan De Vadder was de eerste om de sfeer in de Wetstraat vorige donderdag zo te omschrijven en sindsdien hebben we dergelijke uitspraken al meer gehoord. De schending van de scheiding der machten en de regeringscrisis die er uitvoortvloeide wordt als erger ervaren dan vele andere crisissen die we de afgelopen tijd over ons uitgestort kregen.

Opvallend is toch wel dat de veelbesproken communautaire crisis, tijdens dewelke de media het einde van ons land aankondigde, door diezelfde media nu dus als van lagere rangorde voorgesteld wordt dan de huidige crisis. De stemming van het splitsingsvoorstel van B-H-V, het opblazen van de communautaire onderhandelingen, de vele ultimatums, vette vissen en andere politieke onzinnigheid zijn, aldus de media, klein bier ten overstaan van wat nu gebeurd.

Voeg daarbij ook het feit dat de regering Leterme deze maal werkelijk op zijn laatste benen lijkt te lopen en men krijgt de indruk dat deze crisis inderdaad veel ernstiger is dan alles wat we sinds 10 juni 2007 gezien hebben. De huidige crisis lijkt dan ook het communautaire geredetwist van het afgelopen anderhalf jaar, of moeten we zeggen van de afgelopen jaren, in perspectief te plaatsen. Er zijn veel enstiger zaken dan B-H-V of het niet benoemen van een paar balorige burgemeesters.

Als er dan ook iets goeds uit de huidige crisis voort kan komen is het een welgemeende waarschuwing aan het adres van de bevolking om zich niet langer te laten misleiden door de verhaaltjes van de politieke machtsgroepen. Om niet langer mee te lopen in de holle communautaire retoriek. Om zich niet langer te laten verleiden met allerlei verhaaltjes over Goed Bestuur en nieuwe politieke halfgoden die menen de waarheid in pacht te hebben!

Voorbij het einder, de toekomst van Geert Lambert…

Geert Lambert is back! Nadat het groepje wat overblijft van de Vlaams Progressieven besliste om alleen verder te gaan, werd oud-voorzitter en all time believer Geert Lambert gebombardeerd tot voorzitter. En Lambert heeft er, zoals altijd, zin in. De Vlaams-Progressieven hebben een toekomst, daar is Lambert zeker van.

De oplossing voor de Vlaams Progressieven zoekt de partij niet alleen in een nieuwe voorzitter maar ook in een nieuwe naam; de tweede in een goed jaar tijd. Dat en het programma zou moeten volstaan om, zoals Lambert het zegt, middels hard werken, op 7 juni van volgend jaar de kiesdrempel te halen bij de regionale verkiezingen.

Hoop doet leven, maar het is nog maar de vraag of er bij de Vlaams Progressieven nog sprake kan zijn van hoop. Na de leegloop van de partij is het links-liberale verhaal niet veel meer dan een sprookje uit lang vervlogen tijden. Het is dan ook de vraag of Lambert, Nelly Maes en wie ook nog moge geloven in het links-liberalisme, op enig resultaat moeten hopen.

Is het links-liberalisme, als inhoud voor een vorm van links Vlaamsnationalisme, niet het probleem? Is het niet gewoon zo dat het verhaaltje waarmee Lambert en toen ook nog goeie vriend Bert Anciaux het Vlaamsnationalisme wilden kapen gewoon niet verkoopt?! Omdat het hele Vlaamsnationalisme in al zijn vormen en kleuren nu eenmaal een conservatief georienteerde ideologie is, een irrationeel volksnationalisme dat wortelt in een ouderwets en misplaatst minderwaardigheidscomplex.

Hoop, dat rest de Vlaams Progressieven misschien nog wel. maar iedere kans op succes is evenwel tot nul herleid, zeker nu ook nog eens het inhoudsloze stemmenkanon het schip verlaten heeft. Lambert en co klampen zich, misschien inderdaad vanuit een oprecht politiek idealisme, vast aan een verhaal waarvan zelfs het einde al voorbij is. Respect kan je daar misschien nog mee verdienen, de kiesdrempel halen is echter een andere zaak.

Collectieve ontslagen…

Arcelor-Mittal schrapt 800 banen in België, Barco, Hewlet-Packard en Phillips ieder meer dan 200, wereldwijd schrapt mijngigant Rio Tinto 14.000 banen, Hewlet-Packard meer dan 24.000. Ontslag is het nieuwe modewoord in deze tijden van zware economische crisis.

Toch tekende dat laatste bedrijf een nettowinst per aandeel op die hoger lag dan wat de meeste analysten verwacht hadden. Ook de omzet steeg, tot het astronomische bedrag van 33 miljard dollar en wat klein geld. De top laat dan ook weten dat het bedrijf goed bestand is tegen de huidige crisis. Afgaand op de massale ontslagen zou men nogthans het tegendeel verwachten. Arcelor-Mittal van zijn kant zag zijn nettowinst stijgen met 29% tegenover vorig jaar, goed voor 3,8 miljard dollar maar echter 2 miljard minder dan de volgens analysten te verwachten winst. Jammer voor Arcelor dus, dat evenwel zijn omzet ook zag stijgen tot 32 miljard dollar. Zelf liet het bedrijf verstaan op koers te liggen en voorziet men voor volgend jaar een bedrijfsresultaat van 24 à 25 miljard dollar. Alles gaat goed, maar toch sneuvelen er banen.

Rio Tinto van zijn kant verklaard de massale ontslagen als een gevolg van de schuldenlast die het bedrijf met zich meezeult, om en bij de 38 miljard dollar. Om die met 10 miljard te verlagen wordt er gesnoeid in het arbeidersbestand. Toch verwacht het bedrijf dit jaar een winst van 9,5 miljard dollar te realiseren. Dat is een stuk minder dan de verwachtte 14 miljard maar het is de vraag wie de gevolgen van deze iets lagere winst zal voelen; de grote aandeelhouders of de 14.000 arbeiders die zonder inkomen komen te zitten… Voor 2007 klokte Rio Tino nog af op een winst van 7 miljard, dus zoveel slechter heeft men dit jaar niet geboerd. Pittig detail, met de winst van dit jaar en vorig jaar kon men alvast de geplande 10 miljard schulden afbetaald hebben. En dan nog hadden de aandeelhouders winst gemaakt…

Het IMF van zijn kant liet alvast verstaan dat het einde van de financiële crisis nog niet in zicht is. Voor 2009 voorspelt de monetaire waakhond een kleine recessie van 0,25% voor de industrielanden. Voor opkomende economiën zoals de IBSA staten en China ziet het er allemaal nog minder rooskleuriger uit. En voor de derde en vierde wereld is de zaak al helemaal hopeloos. De oplossing ziet het fonds in grootschalige herstelplannen en beter regulering van de economië. Het fonds waarschuwd dat de droom van ongeremde groei waarin men de laatste jaren verkeerde, een droom is en blijft en heeft het over systemische risico’s. Lees; het moderne kapitalisme is en blijft een risicovol systeem en crississen zoals deze blijven in de toekomst ook mogelijk.

Toch luidde het discours van het IMF en andere financiële instellingen zoals de Wereldbank, de OESO de voorbije jaren dat de vrije markt zaligmakend was. Deregulering was de boodschap en dan zou alles wel in orde komen. Dat dergelijke (neo-)liberale politiek al een paar maal een economische crisis veroorzaakt had, wilde men toen niet horen. Waarschuwingen dat de sky niet the limit is werd door de het economische wereldje afgedaan als ketterij en godslastering. Sociaal georienteerde oproepen om een eerlijker economisch systeem waarbij bedrijven niet én massa-winsten maken die ten goede komen van de al superrijke aandeelhouders en tegelijk massaal werknemers ontslaan waren des duivels. En zijn dat nog steeds, gegeven de oplossingen en verklaringen die het IMF en andere kapitalistische lobby’s ons geven voor de huidige crisis.

Toch liggen net zij en zowat alle aanbidders van de vrije markt aan de basis van de huidige crisis. Economen die niet zomaar meeliepen in de neoliberale dogma’s werden door hen met banbliksems neergeslagen, oproepen voor de terugkeer naar een meer Keynesiaanistisch systeem waren uit den boze; het gouden kalf van de winst maximalisatie had de waarheid in pacht. Tot nu. Nu blijkt dat het systeem misschien niet zo perfect was als het leek. Nu blijkt dat het superioriteitsgevoel dat de kapitalistische religie aan de val van het Communisme overgehouden heeft misschien niet echt op zijn plaats was. Het is dan ook de vraag of men nu, zoals bij de schijnbaar overtollige arbeiders, tot collectieve ontslagen gaat overgaan bij de economen! Daar is veel meer reden toe; niet in het minst een gebrek aan beroepsernst en grove beroepsfouten. Als dat geen basis is voor ontslag!

wanS.M.A.K.elijk…

De Gentse nacht van het museum was zonder twijfel een schot in de roos. Ondanks de verschrikkelijke regen vond een massa mensen toch de weg naar de diverse musea, waar konden genieten van al het moois dat de Gentse musea te bieden hebben. Onder deze musea bevonden zich ondermeer de kleine maar daarom niet minder interessante musea over etnogratie en geneeskunde, een kleine ontdekking, zoveel is zeker.

Uitblinker was zonder meer het Museum voor Schone Kunsten, waar het ook om elf en twaalf uur nog koppen lopen was en de massa zich verdrong voor én de vaste collectie en de tijdelijke Piranesi-tentoonstelling. Deze laatste is zonder twijfel dé aanrader van de maand. In samenwerking met de Gentse Universiteit, uit wiens collectie ettelijke etsen van deze 18de eeuwse Italiaanse meester-graveur opgediept werden, zette het MSK een hoogst interessante overzichtstentoonstelling over deze kunstige duizendpoot op.

Een andere uitblinker, zij het dan minder positief, is en blijft het Gentse Stedelijk Museum voor Actuele Kunst, beter bekend als ‘t S.M.A.K. dat, al was het maar uit een vorm van postmoderne tegendraadsheid, met een sullige fuif de serene sfeer die heerste in de andere musea buiten de deur hield. Een bezoekje aan het S.M.A.K. bracht de bezoeker dan ook in een andere wereld. Een wereld waar de verlokkingen van de schone kunsten ver te zoeken zijn en wansmaak de norm is. Of hoe anders kan men de tentoongestelde objecten en doeken uit de Werner Mannaerts Expo of de Marcel Broothaers zaal noemen? Waar is het geniale aan iemand die non-stop ajuinen pelt in een bloedrood decor? Of hoe moeten we twee evenwijdige potloodlijntjes op een simpel A4-tje noemen?

Het aanwezige publiek had er alvast het raden naar. Een luisterend oor kan heel wat te weten komen over de publieke opinie die bovendien nogal eens luidop geventileerd werd. Opmerkingen en vragen over wat er kunstig is aan Broothaers mosselpot of Mannaerts groene verfspatten waren niet van de lucht. Het telkens heruitvinden van Duchamps urinoir moest nu eenmaal ooit eens op zijn grenzen botsen. Kunst omdat zelfbenoemde kunstkenners een hoop rommel op de vloer zo nu eenmaal noemen, vanaf 6 Euro blijkt dit alles in het Stedelijk Museum voor Actuele, of was het Afgrijselijke, Kunst te bezichtigen. Het bewijst meteen de relevantie van de gratis toegang tijdens de museumnacht! Een gratis waarschuwing voor kunstige spilzucht, waar vind men dat nog in deze dagen van economische crisis…

Leve de Staat!

Tot een paar maand geleden stond dergelijke uitspraak gelijk met een fatwa vanwege de volledige macro-economische wereld. Na een kwarteeuw was het neoliberaal dogma dermate ingeburgerd geraakt dat zelfs zij die zich socialisten of sociaaldemocraten durven noemen, je al scheef zouden bekeken hebben bij het horen van bovenstaande slogan.

Sinds het einde van de Koude Oorlog heeft de staat nu eenmaal afgedaan als het op economie aankomt. En aangezien in een kapitalistisch systeem zowat alles verhandelbaar en zowat alles als economie gezien wordt, had de staat het in zowat alle domeinen van de maatschappij afgedaan. Regulering van staatwege en overheidsinterventie om de schadelijke uitwassen van het ongebreidelde kapitalisme tegen te gaan of gewoon nog maar te verzachten, waren uit den boze. 

Het resultaat was en is een ongebreideld bonanza-kapitalisme dat de kloof tussen arm en rijk, in tegenstelling tot wat de neoliberale filosofie ons voorhoud, enkel vergroot in plaats van verkleint. De kloof tussen arme en rijke regio’s in de wereld groeit, maar ook tussen arm en rijk in landen. De werkende arme is niet langer een typisch fenomeen van ontwikkelingslanden maar ook in de rijke Europese en Angelsaksische wereld een feit.

Wie de voorbije jaren deze schadelijke evolutie aanklaagde was het zelfde lot beschoren als wie het klimaatprobleem aanklaagt; men werd als gek, onheilsprofeet of nog erger, werkonwillige profiteur bestempeld en derhalve volledig gemarginaliseerd. het vrije ondernemen en winstmaximalisatie werden tot het nieuwe dogma gebombardeerd en het kapitalisme werd de nieuwe godsdienst in een ontkerkelijkte wereld.

Zoals altijd echter, krijgen de economische onheilsprofeten gelijk. Het bonanza-kapitalisme van de afgelopen vijfentwintig jaar heeft ook zijn grenzen en botst nu keihard tegen de muur. De crisissen van 1987 en 2001 hadden al aangetoond tot welke problemen de volledige liberalisering van de financiële markten leidde maar beneveld door winstprognoses weigerde men in te grijpen. Tot meer dan wat symptoombestrijding kwam men niet.

Nu het kapitalistische systeem zich helemaal vastgereden heeft en ook de grote jongens hun winsten en dividenden, meer zelfs, tot hun investeringen toe, dreigen te verliezen, zijn zij het die om tussenkomst van de staat roepen. En zoals algemeen bekend is, de stem van de armen klinkt minder luid dan die van de rijken dus heeft de staat nu wel oren naar het hulpgeroep dat opstijgt uit het economische moeras. Overal worden overheden gevraagd tussen te komen en banken van het faillissement te redden. Staatsinterventie om het Bonanza-kapitalisme te redden is blijkbaar geen probleem voor de neoliberalen want ditmaal gaat hun om hun eigen portefeuille en niet die van de doorsnee burger.

Het resultaat is dat die doorsnee burger, die de afgelopen vijfentwintig jaar al veramd is ten gevolge van de neoliberale roofbouw, nu ook nog eens mag opdraaien voor het oplossen van de algemene crisis waar het neoliberalisme aan de basis van ligt. Miljarden Euro’s en Dollars aan belastinggeld worden van de burgers via de schatkist weggedraineerd om de schadelijke gevolgen van het geïnstitutionalisserd en georganiseerd egoïsme, want dat is waar het neoliberalisme toe leidt, op te lossen. Om, naast de paar tienduizenden Euro’s spaarcenten van de doorsnee burger, ook de miljardenspeculaties van de financiële roofridders veilig te stellen. Leve de Staat, klinkt het nu opnieuw overal, maar wie betaald het gelag?!

Een kwestie van legitimiteit…

Gisteren ging de communautaire dialoog van gemeenschap tot gemeenschap na het nodige getouwtrek eindelijk van start. Aan tafel zitten vertegenwoordigers van twee van de drie Belgische taalgemeenschappen en de drie gewesten. Nadat onderhandelingen over een eventuele grote staatshervorming via de partijvoorzitters mislukten, is het nu aan hen om de politieke crisis die het land sinds juni 2007 in de wurggreep houdt op te lossen.

Hoewel deze formule misschien wel tot een staatshervorming kan leiden, kan men zich vragen stellen bij de democratische legitimiteit van het hele gebeuren. Waar in 2007 de onderhandelaars zich nog baseerden op de uitslag van de verkiezingen, op de keuze van de burger, om uit te maken wie zou onderhandelen en wat de doelstellingen waren, is het huidige kransje onderhandelaars geenszins het resultaat van een democratische stembusgang. Het is veeleer een gevolg van de zelfbenoemingsdrang van Vlaamse excellenties die menen dat hun moment de gloire aangebroken is. Kris Peeters ploegje ruikt een kans zichzelf de geschiedenis in te schrijven.

Zo komt het dat, zonder enige vorm van parlementair overleg, zonder enige relatie tussen de onderhandelaars en het kiezerskorps, zich nu twee groepen tegenover elkaar aan de onderhandelingstafel positioneren die beide claimen in naam van de bevolking te spreken. De eerste vraag die zich dan ook stelt is waar is de democratische controle van deze bevolking op deze onderhandelaars. Meer zelfs, waar is de parlementaire controle van de federale volksvertegenwoordiging op deze politici die weliswaar over de toekomstige werking van het federale niveau onderhandelen maar echter geen verantwoording aan het federale parlement verschuldigd zijn?!

En is deze dialoog van de gemeenschappen, waarbij men voor alle gemak de Duitstalige gemeenschap achterwege laat, eigenlijk niet een defacto confederalisering van ons land? De onderhandelingen over het federale niveau verlopen nu tussen twee entiteiten die men vooral aan Vlaamsnationale zijde graag zou zien als van elkaar onafhankelijk optredend, die onderhandelen over wat het federale niveau nog zal mogen doen. Een select kransje, zonder enige noemenswaardige democratische legitimiteit, vijst met andere woorden het land uiteen zonder ook maar aan iemand, of het zou het eigen partijbestuur moeten zijn, verantwoording af te leggen. Het roept veel vragen op over de waarde van het systeem dat men ons via het onderwijs en de media als democratie probeert te verkopen…