Terzake, extended edition…
Terwijl het er op de internationale scène niet naar uitziet dat er snel een oplossing, of althans een voor beide partijen bevredigende oplossing, komt voor de kwestie Kosovo, vatte een vijfkoppig academisch panel gisterenavond in Gent het probleem stevig bij de horens. Het door de VVN ingerichte debat, dat de ronkende titel, Final Status Negotiations on Kosovo: deadlock or perspective?, droeg kaderde in de zogenaamde MUN, Model United Nations, waar ook de Gentse Universiteit deel aan neemt en kon op ruime belangstelling rekenen.
Die belangstelling was zeker en vast te danken aan de fijne collectie knappe koppen die de VVN had weten te strikken. Naast professor Internationale Politiek Rik Coolsaet, bestond het panel onder meer uit de academici Raymond Detrez, Oost-Europa en Balkan specialist aan de UGent en Matthias Vermeulen, oud-student van de UGent en specialist in het Recht op Zelfbeschikking. Belgisch Ambassadeur Jean-Arthur Régibeau en de Nederlandse VN-specialist Dick Leurdijk vervolledigden het plaatje.
Doel van het debat, dat zich vooral richtte tot de aan de MUN deelnemende studenten, was te kijken hoe de onderhandelingen over de toekomstige status van Kosovo, al dan niet onafhankelijkheid, verlopen, wat het Kosovaarse probleem eigenlijk inhoudt en op basis van welke internationaal juridische bepalingen men onderhandelt en een status kan bepalen. Professor Detrez, begenadigd verteller als hij is, beet als eerste de spits af en verlichtte het publiek met een heldere uiteenzetting over de who’s en what’s van de Kosovaarse Kwestie. Twintig minuten, het equivalent van drie doorsnee reportages van het duidingsprogramma Terzake, bleken veel te kort om de kwestie Kosovo goed uit de doeken te doen. Waarmee meteen ook de door VRT bejubbelde diepgang van Terzake gekaderd werd.
Hoogst interessant was vervolgens de uiteenzetting van Mattias Vermeulen, die middels enkele citaten brandhout maakte van het, door Vlaamsnationalisten maar al te graag gebruikte, argument dat alle volkeren een onvervreemdbaar recht op zelfbeschikking hebben. Niet dus. Zoals de kaarten nu liggen wordt dit recht enkel erkend in bijzondere gevallen, waarbij men zich al geografisch beperkt tot de voormalige koloniale wereld, wanneer het volk in kwestie volledig verstoken is van politieke rechten, deelname in het bestuur, economische ontwikkeling en culturele autonomie. Ieder rationeel denkend mens beseft op dat ogenblik dat de separatisten in West-Europa wel kunnen schudden. De democratische welvarende West-Europese rechtsstaten zijn alles behalve fnuikend voor de volkeren die binnen hun grenzen leven.
Maar ook Kosovo kan zich niet zomaar op deze claim beroepen. Volgens VN-resolutie 1244 moet de oplossing voor Kosovo gevonden worden met respect voor de grenzen van Joegoslavië, lees Servië. Servië is bereidt Kosovo een maximale vorm van autonomie te geven, tot net onder de grens van de onafhankelijkheid. Helaas is de situatie in die mate gegroeid dat de Albanese meerderheid in Kosovo, of althans haal politieke leiding, niet van plan is met iets minder dan volwaardige onafhankelijkheid genoegen te nemen. Waarmee meteen ook de stabiliteit van Bosnië-Herzegovina, waar de Republika Srpska ook wel onafhankelijkheid zou willen, maar ook elders in Oost-Europa, het geval Transnistrië werd aangehaald, bedreigt wordt.
Het was dan ook spoedig duidelijk dat Kosovo, speelbal van de internationale politiek, nog voor aardig wat kopzorgen zal zorgen. Maar wat zal het uiteindelijk worden? Verregaande autonomie binnen Servië of volledige onafhankelijkheid? het panel, verdeeld over de vraag of de toekenning van een nieuwe status aan het gebied gepaard zal gaan met een nieuwe uitbarsting van geweld in de regio, was het eens dat er niet veel meer op zit dan Kosovo onafhankelijk te laten worden. Niet dat het van harte zal zijn, maar zo zijn er in de (internationale) politiek al meer beslissingen genomen…
Categorie: België, separatisme, VN, Kosovo, Servië, Transnistrië, Detrez, Coolsaet, Leurdijk, Republika Srpska, zelfbeschikkingsrecht
